بهینه سازی شهرک های صنعتی با الگوی سیلیکون ولی (silicon valley) / محمد حسن آرش

کد خبر 4991 1399-07-28 23:51
زمان تقریبی مطالعه 7دقیقه

از آنجایی که صنایع مستقر در شهرک‌های صنعتی از جنس صنایع کوچک هستند، ابتدا مختصری به تعریف صنایع کوچک پرداخته می‌شود. تعریف صنایع کوچک و متوسط در میان کشورها و مناطق مختلف جهان بسیار متفاوت است.
درحقیقت، شرایط اقتصادی و صنعتی حاکم بر هر کشور، معرف صنایع کوچک و متوسط آن است. برخی از معیارهایی که معمولا در تعریف صنایع کوچک و متوسط به‌کار می‌روند عبارتند از تعداد کارکنان، میزان سرمایه، حجم دارایی، کل حجم فروش و ظرفیت تولید؛ اما رایج‌ترین معیار برای تعریف صنایع کوچک و متوسط، معیار تعداد کارکنان است. تعریف بنگاه‌های کوچک و متوسط در ایران از سازمانی به سازمان دیگر فرق می‌کند. ارگان‌ها و سازمان‌های مختلف هر یک بنا به مقتضیات کاری خود به تعریف و تقسیم‌بندی بنگاه‌ها از حیث بزرگی، کوچکی و متوسط پرداخته‌اند.
 این دسته از صنایع فاقد بخش تحقیق و توسعه، بازاریابی در مقیاس ملی و فراملیتی هستند. کارآفرینان این گروه از واحدهای تولیدی با سرمایه اندک و با باور اینکه ماشین‌آلات خط تولید متعلق به واحد تولیدی سال‌های سال کار خواهد کرد با سرمایه محدود اقدام به سرمایه‌گذاری می‌کنند، این سرمایه‌گذاران معمولا خود مالک، مدیر، بازاریاب و حتی در واحدهای کوچکتر حسابدار نیز هستند. کارگران این دسته از بنگاه‌های تولیدی نیز از تخصص و سطح سواد بالایی برخوردار نیستند و در مقیاس کوچک و محلی تولید می‌کنند و از نظر قیمت و کیفیت، از توان رقابتی بالایی برخوردار نبوده و با تغییرات فناوری ناگزیر مجبور به تعطیلی بنگاه تولیدی می‌شوند. با تعاریفی که از خصوصیات صنایع کوچک گذشت این واحدها به واسطه آسیب‌پذیری بالا نیاز به حمایت دولت دارند. پس از انقلاب اسلامی ایران به منظور حمایت و سازماندهی صنایع کوچک در سال ۱۳۶۲، قانون تاسیس شرکت شهرک‌های صنعتی ایران با سه هدف به تصویب مجلس شورای اسلامی رسیده است.
 
 الف – ایجاد امکانات زیربنایی لازم برای متقاضیان سرمایه‌گذاری در شهرک‌های صنعتی با متولی واحد، تا سرمایه‌گذار از هر جهت برای تامین حداقل امکانات دغدغه فکری و کاری نداشته باشد
 ب _ مستثنا کردن از برخی قوانین و قانونمند کردن در واگذاری‌ها: در این رابطه می‌توان به مستثنا شدن شهرک‌های صنعتی از قانون شهرداری‌ها (موضوع بند ۷ از ماده واحده) اشاره کرد. در هرحال شهرک‌های صنعتی از حریم قانونی و استحفاظی شهرها و قانون شهرداری‌ها مستثنا بوده و واگذاری اراضی به متقاضیان و حدود و شرایط و نحوه عمل در این خصوص در اختیار مسئولان شهرک صنعتی است که براساس آیین‌نامه اجرایی این قانون عمل خواهد کرد.
 
 ج _ واگذاری تصدی‌های غیرحاکمیتی (بند ۶ از ماده واحده) اداره امور شهرک‌های صنعتی به خود صاحبان و مدیران صنایع مستقر در شهرک صنعتی. به موجب این بند از ماده واحده پیش‌بینی‌شده در صورت اتمام ۷۵درصد از هر فاز عملیاتی در هر شهر صنعتی اداره امور به سرمایه‌گذاران و مالکان در شهرک صنعتی واگذار می‌شود.
نام دره سیلیکون ابتدا برگرفته از تعداد زیاد شرکت‌ های تولید کننده تراشه های سیلیسیمی در این منطقه بود که بعدها به نمادی از وجود شرکت های زیاد فعال در زمینه فناوری های پیشرفته در این منطقه تبدیل شد و شهرت این منطقه به دلیل قرار داشتن بسیاری از شرکت‌های مطرح انفورماتیک جهان در این منطقه‌است.دره سیلیکون در حدود ۷۰ کیلومتری جنوب شرق سانفرانسیسکو ، ایالات متحده آمریکا قرار دارد و شهرهای بسیاری را در بر می‌گیرد که مهمترین آنها سان خوزه مشهور به پایتخت دره سیلیکون می‌باشد.
راز دره ی  سیلیکون در اکوسیستم مناسب آن نهفته است، سیستمی که به طور تاریخی شکل گرفته است و در حال حاضر دره ی سیلیکون را به مترادفی با نوآوری و کارآفرینی در زمینه فناوری های پیشرفته بدل کرده است. اِکوسیستم دره ی سیلیکون از ایده پردازی در دانشگاه ها و مراکز پژوهشی و یا تلاش استعدادهای خلاق در گوشه و کنار شروع می شود و با سرمایه گذاری هستة اولیه و با ایجاد شرکت نوپا، به تولید فناوری و یا محصول اولیه ای می انجامد که اگر محصولِ مناسبی باشد و جهت گیری مناسبی نسبت به بازار داشته باشد مورد توجه سرمایه گذاران خطرپذیر قرار می گیرد تا با سرمایه گذاری مناسب و توسعة محصول، به توسعة بازار و رشد شرکت بیانجامد، بالاخره شرکت های موفق یا جذب شرکت های بزرگ می شوند و یا خود به اندازة کافی رشد کرده و به عنوان شرکت سهامی عام وارد بورس سهام خواهند شد. این اکوسیستم در طی چند دهه شکل گرفته است و فرایند توسعه اقتصادی مبتنی بر نوآوری را رقم می زند. دره ی سیلیکون در یک شرایط تاریخی ویژه با هم گرایی علم، فناوری و صنعت، اقتصاد و تجارت، و فرهنگ و هنر شکل گرفته است و امروزه به مرکزی بی نظیر و الگوی اقتصادی  نوآورانه و دانش بنیان در جهان تبدیل شده است.
از این رو بهینه سازی اکوسیستم شهرک های صنعتی را با الگوی سیلیکون ولی پی میگیریم. با نگاهی اجمالی به پیدایش سیلیکون ولی، 5 قاعده اساسی را استخراج میکینیم که مختصراً توضیحاتی در این خصوص ارائه می شود:
قاعده ادعا (Claim) : منطقه سیلیکون ولی بواسطه موقعیت جغرافیایی آن ادعای باروری و آبادانی را با خود یدک می کشد به نحوی که در طول تاریخ و بخاطر گسل های آن حین حرکت ، دره ها، کوهها و غارها و معادنی ایجاد شده است که مجموعه این طبیعیات اولین قاعده اساسی یعنی ادعای باروری را رقم زد.
مورد دوم،  قاعده اهرم (Leverage) است که در تکنولوژی و صنعت قاعده با اهمیتی است چرا که آغاز و پایان هر فعالیتی حول محور اهرم ها و نقاط قوت عمل می نماید. بنظر می رسد اهرم سیلیکون ولی، جاده شاهانه (Royal Road) بود که شمال به جنوب کالیفرنیا را با فاصله زمانی 1 روز با وسایل حمل و نقل آن زمان به هم متصل می کرد. البته قاعده اهرم منطقه سیلیکون ولی را می توان به کشف یک معدن جیوه در سال 1848 توسط اسپانیایی ها نسبت داد که کشف این معدن، نقطه عطفی در آغاز توسعه صنعتی و بدنبال آن پیشرفت تکنولوژی در این منطقه بود که خود قاعده ادعا را نیز کاور میکند.  نمونه دیگری از اهرم در سیلیکون ولی را در جنگ سرد بین روسیه و آمریکا شاهد بودیم . آنجا که استفاده از تپه ها و کوههای موجود در منطقه را در تکنولوژی رادار و نصب آنتن های مخابراتی دیدیم.
قاعده سوم قرارداد (Contract) است. آنچه در کلیه فعالیت های اقتصادی امروز شاهد آن هستیم که نمود و آیتم شاخص در آن قیمت است. آنچه که بین طرفین خریدار و تولید کننده یک محصول حول یک ادعا شکل گرفته و با کاتالیزورهایی ( اهرمها) بهبود فرآیند یافته و بارور گشته و پخته شده اند . حال خروجی سه قاعده اول به  قاعده چهارم یعنی مشتری (Customer) ارائه میشود.
نهایتاً آخرین قاعده کنترل است.. بطور خلاصه، یک ادعا، اهرم میشودسپس قراردادی نافذ گردیده و به مشتری عرضه می شود. چه بسا کسب و کارهایی که در مرحله ارائه به جامعه هدف ناکام مانده اند و در نقطه مقابل بسیاری نیز موفقیت های چشم گیری کسب نموده اند. محصول نهایی تحت شرایط و کنترل خاصی به دست مصرف کننده می رسد.
با نگاهی گذرا به جایگاه و عملکرد تاریخی سیلیکون ولی از یکسو و موقعیت و قوانین حاکم بر شهرکهای صنعتی در ایران از دیگر سوی، لزوم توجه ویژه سیاستگذار و مجری بخش صنعت به مکانیابی و جانمایی صنایع مناسب با موقعیت مطلوب به منظور آسانی دسترسی به بزرگراه‌ها، راه‌آهن، آب، برق فشار قوی، گاز، مخابرات و با امکانات جمع‌آوری فاضلاب صنعتی، ایجاد فضای سبز و دیگر نیازمندی‌های اولیه صنعتگران حائز اهمیت است بگونه ای که سرمایه‌گذار با تقبل هزینه اندکی زمین موردنظر را با امکانات ذکرشده در قالب پرداخت حق انتفاع در اختیار گیرد.
در این خصوص می بایست اهرمهای متنوع مالی و تکنولوژیک و هر آنچه نیاز یک کسب و کار است به مقتضای ابعاد بنگاه تامین شود و بازاریابی محصولات و نزدیکی به جامعه هدف و توسعه بازار در ارائه مجوز ها به متقاضیان لحاظ گردد. و در پایان کنترل، پایش و نظارت و و بهبود فرآیند مستمر در دستور کار مجری و متقاضی قرار گیرد.
 

|

از مسیرنیوز انتشار دهید :

یادداشت ها





آخرین خبرها
پربازدیدترین خبرها